KZ

24.02.2026
2025–2026 жылдары ҚХР-дың экономикалық стратегиясы сыртқы тәуелділіктерді азайтуға бағытталған нақты бағытты көрсетуде. Тауар саудасындағы рекордтық шамамен $1,2 трлн профицит аясында Бейжің алтын қорын белсенді түрде ұлғайтып, стратегиялық шикізатқа қатысты өз монополиясын қуатты геосаяси құрал ретінде пайдалануда.
Сарапшылар 2026 жылғы қаңтардағы жағдай бойынша Қытай Халық Республикасының мемлекеттік резервтері мен сыртқы сауда теңгерімінің құрылымы жөнінде егжей-тегжейлі есеп ұсынды. Деректер елдің қаржылық және тауарлық тәуекелдерді басқару жүйесінің ауқымды қайта құрылып жатқанын көрсетеді. Есептің негізгі қорытындылары:
Қаржылық резервтер және доллардан алшақтау:
Қытайдың валюта резервтері әлемдегі ең ірі резерв болып қалып отыр және 2026 жылғы қаңтарда $3,399 трлн деңгейіне жетті. Алайда олардың құрылымы түбегейлі өзгеруде: АҚШ мемлекеттік облигацияларына (US Treasuries) салынған инвестициялар 2008 жылдан бергі ең төменгі деңгейге дейін қысқарды. Сонымен қатар Қытай Халық банкі (ҚХБ) 15 ай қатарынан алтын сатып алып, оның көлемін соңғы 10 жылдағы ең жоғары деңгей — 74,19 млн трой унциясына дейін жеткізді. Бұл саясат резервтерді әртараптандыруға және АҚШ долларына тәуелділікті төмендетуге тікелей бағытталған.
Стратегиялық шикізат пен азық-түлікті бақылау:
Қытай бұрын-соңды болмаған тауарлық қорлар жүйесін қалыптастырды. Аграрлық секторда ел әлемдік резервтердің жартысынан астамын сақтап отыр: бидайдың жаһандық қорының 51%-ы және жүгерінің 69%-ы Қытай үлесінде. Бұдан да әсерлі көрсеткіш — ҚХР-дың негізгі металдарды жеткізу тізбегіндегі үстемдігі: Бейжің әлемдік галлий өндірісінің 80%-ын, вольфрамның 82%-ын және сирек жер металдарының 60%-ын бақылауда ұстап отыр. 2023–2024 жылдары енгізілген осы ресурстарға (соның ішінде графит пен германийге) экспорттық шектеулер АҚШ-пен технологиялық текетірестегі асимметриялық қысым құралына айналды.
Сауда рекордтары мен теңгерімсіздіктер:
ҚХР-дың сыртқы саудасы экономиканың өтпелі сипатын көрсетеді. 2025 жылы тауарлар саудасындағы тарихи ең жоғары профицит — $1 197,1 млрд тіркелді. Алайда қызмет көрсету секторында тұрақты тапшылық сақталып, 2024 жылы шамамен $165 млрд құрады. Бұл алшақтықтың негізгі себептері ретінде Қытай азаматтарының шетел туризміне жұмсаған шығындары ($251 млрд) және шетелдік технологиялар импорты аталды.