KZ

23.04.2026
2026 жылдың бірінші тоқсаны бірқатар әртүрлі бағыттағы факторлардың әсерімен өтті. Парсы шығанағындағы геосаяси қақтығыстар мұнай бағасын қолдап, өндірістің төмендеуі аясындағы табыстың азаюын ішінара өтеді. Сонымен қатар, жаһандық белгісіздіктің артуы қазақстандық борыштық құралдарға капитал ағынын күшейтіп, теңгеге нығайтушы қысым көрсетті. Осы фонда салық мөлшерлемелерінің көтерілуінен кейін салық түсімдері өсе бастады, алайда экономикалық белсенділік әлсіз болып қалды: алғашқы айларда стагнация байқалды, ал наурыздағы қалпына келу процесі шектеулі болып, өткен жылдардағы деңгейден төмен болды.
Негізгі сәттер:
Мұнай динамикасы: Мұнай өндіру көлемі төмендеуде, бұл бағаның өсуімен ішінара өтелгенімен, алдағы уақытта қолданыстағы шектеулерге байланысты мұнайдан түсетін табыс азаятын болады.
Кірістер құрылымы: Мұнай табыстары рөлінің төмендеуі ҚҚС бойынша түсімдердің өсуімен және мемлекеттік бағалы қағаздар (МБҚ) эмиссиясымен ішінара өтелуде.
Борышқа қызмет көрсету: 1-тоқсанда борышқа қызмет көрсету шығындары республикалық бюджеттің жалпы шығыстарының шамамен 20%-ына (рекордтық деңгей) жетті.
Керри-трейд: Керри-трейд сақталуда, бірақ оның динамикасы әлсіреп келеді: сауда-саттықтағы үлесі ~15%-ға дейін төмендеді, ал ұстаушылар арасындағы үлесі шамамен 7% деңгейінде тұрақтап, өсуін тоқтатты.
Экономика және базалық мөлшерлеме: Экономика баяу қарқынмен өсуде және жыл басында іс жүзінде стагнацияда болды. бұл базалық мөлшерлемені төмендетуге және керри-трейд циклінің біртіндеп аяқталуына алғышарттар жасайды.
Болжамдар: Шілде айынан бастап базалық мөлшерлеменің 17%-ға дейін, ал жыл соңына қарай ~16,5%-ға дейін төмендеуін күтеміз. Теңге бағамы — мөлшерлемелердің төмендеуі, мұнай бойынша тәуекел-премиясының азаюы, өндірістің құлдырауы және ағымдағы шот тарапынан болатын қысым аясында қалыпты әлсіреу бағытында болады.
Инфляция: Инфляция сатып алу қабілетінің төмендеуі және бөлшек несиелеудің бәсеңдеуі аясында баяулап жатыр. Дегенмен, импорттың жоғары деңгейі оның жылдам төмендеуіне мүмкіндік бермейді. Жыл соңына қарай инфляция шамамен 10% деңгейінде болады деп күтілуде. Қыркүйек айында маусымдық фактор (жаңа өнім көкөністерінің арзандауы) есебінен ~9%-ға дейін уақытша төмендеуі мүмкін.